خانه اینفو

سازه فلزی یا سازه بتنی ؟

سه کارشناس و صاحب‌نظر حوزه ساخت مسکن به یک پرسش اساسی که هم‌اکنون منجر به ایجاد یک مانع ذهنی برای مالکان املاک کلنگی در مسیر مشارکت با سازندگان شده است، پاسخ دادند، سازه فلزی یا سازه بتنی؟

سازه فلزی یا سازه بتنی ؟

در شرایطی که بازار ساخت‌وساز در حال عبور از فاز‌پیش‌رونق میباشد
و انتظار می‌رود فعالیت‌های ساختمانی از سال آتی وارد فاز رونق شود،
هم‌اکنون یک پرسش اساسی درخصوص انتخاب سازه فلزی یا سازه بتنی
برای ساخت واحدهای جدید به‌عنوان اولین دغدغه‌ مالکان املاک کلنگی
بعد از توافق اولیه با سازندگان بر سر نرخ مشارکت
منجر به بروز اختلال در تصمیم‌گیری مالکان برای شروع عملیات ساختمانی شده است.

اختلاف‌نظر بر سر انتخاب سازه ترجیحی برای ساخت‌ واحدهای مسکونی
هم‌اکنون به یک حباب ذهنی مبنی بر اینکه از میان دو نوع سازه بتنی و فلزی کدام سازه
به لحاظ میزان مقاومت و استحکام بر دیگری برتری دارد
نزد مالکان املاک کلنگی تبدیل شده است؛
این موضوع به خصوص بعد از وقوع زلزله‌های پاییزی سال 96 در نقاط مختلف کشور
و تحت تاثیر برخی شایعات و جوسازی‌ها درباره میزان استقامت
هر کدام از دو نوع سازه پرکاربرد در پروژه‌های ساختمانی، شدت بیشتری یافته است
و موجب شده تفاهم و توافق بین مالکان و سازندگان برای شروع پروژه‌های ساختمانی مشارکتی با کندی انجام شود و در برخی موارد دچار اختلال شود.

علی بیت‌اللهی، کارشناس صنعت ساختمان و حامد خانجانی و سیدعلی ختمی‌مآب،
دو کارشناس و صاحب‌نظر حوزه ساخت مسکن بر مبنای تجربیات و تحلیل‌های فنی و کارشناسی درخصوص ویژگی‌های هر دو نوع سازه بتنی و فلزی با تاکید بر اینکه طرح این پرسش که کدام‌یک از سازه‌های پرکاربرد در ساخت‌وسازها به لحاظ مقاومت و استحکام
به خصوص در برابر زلزله بر دیگری برتری دارد از اساس غیرکارشناسی و نادرست است،
به این سؤال ذهنی که عمدتا از سوی مالکان املاک کلنگی مطرح می‌شود پاسخ دادند.
بنا بر اعلام این سه کارشناس اگرچه زمین‌لرزه پدیده‌ای طبیعی،
غیرقابل پیش‌بینی و وقوع آن از کنترل انسان خارج میباشد
ولی دو موضوع مهم در به حداقل رسیدن آسیب‌ها و خسارات ناشی از آن از اهمیت اساسی برخوردار میباشد:

سازه فلزی یا سازه بتنی ؟

سازه فلزی یا سازه بتنی ؟

اولین موضوع، میزان آمادگی و نحوه مواجهه با پدیده زمین‌لرزه به لحاظ مکان‌یابی درست
و پناه‌گیری اصولی در زمان وقوع زمین‌لرزه محسوب می‌شود .
و دومین موضوع که اهمیت بیشتری دارد به میزان استحکام و مقاومت ساختمان‌ها وابسته است.
برآیند پاسخ‌های کارشناسی این دو صاحب‌نظر حوزه ساخت مسکن حاکی است
هر چند ماهیت رفتاری سازه‌های فلزی و بتنی به دلیل متفاوت بودن جنس مصالح متفاوت است
اما این موضوع دلیل قاطعی برای این مساله محسوب نمی‌شود که یکی از این دو سازه به لحاظ مقاومت در برابر زلزله بر دیگری برتری داشته باشد.
در واقع جنس سازه به خودی خود ضامن استحکام ساختمان‌های احداث شده نیست
بلکه محاسبه، طراحی و اجرای مناسب ساختمان است
که می‌تواند استحکام و دوام یک ساختمان را تضمین کند یا آن را زیر سوال ببرد.

بنا بر اعلام این دو کارشناس، آنچه سبب می‌شود در زمان بروز زلزله آسیب‌های جانی و مالی ناشی از وقوع زمین‌لرزه و تخریب ساختمان به حداقل برسد بتنی یا فلزی بودن سازه نیست بلکه عمل به مقررات ملی ساختمان
و سایر دستورالعمل‌های مربوط به مقاوم‌سازی سازه‌ای و سپس طراحی و اجرای درست اجزای غیرسازه‌ای ساختمان‌ها است .

هر چند ماهیت رفتاری ساختمان‌های فلزی یا بتنی به دلیل متفاوت بودن جنس مصالح به کار رفته متفاوت است
اما این دلیل نمی‌شود که در زمان زلزله یکی بر دیگری برتری داشته باشد،
چرا که اگر تمامی استاندارد‌های طراحی و ساخت در هر کدام رعایت نشود
واضح است که درمقابل زلزله مقاومت لازم را نشان نخواهد داد.

به طور مثال :
در سازه‌های فلزی نیز اتصالات جوشى قطعات فلزی حتما باید در یک محیط استاندارد
و قابل کنترل از لحاظ مسائل فنی و محیطی باشد؛
چرا که در اتصالات جوشى اگر استاندارد جوشکاری رعایت نگردد
و افراد غیر مجرب اقدام به جوشکارى کنند کیفیت جوش بسیار پایین آمده
و باعث گسیخته شدن ساختمان در زمان ورود نیروى زلزله به سازه خواهد شد.
به عبارت دیگر نقطه آسیب سازه‌هاى فلزی اتصالات آن است چرا که تخریب سازه‌های فلزی عمدتا از محل اتصالات صورت می‌گیرد
و اگر این نکته درست کنترل و اجرا شود مطمئنا سازه‌های مقاوم در مقابل زلزله خواهیم داشت.

تفاوت سازه بتنی و فلزی در چیست؟

علی بیت‌اللهی، گفت:

تیپ‌های ساختمانی بر مبنای نوع اسکلت، رفتارهای متفاوتی از خود نشان می‌دهد.
تنوع رفتار در حوزه‌های مختلفی قابل تفکیک میباشد
اما نکته اولیه و مهم در مقایسه ساختمان‌های بتنی و فولادی، عملکرد آنها در برابر زلزله میباشد.

سوال مهمی که معمولا برای عموم مردم هم پیش می‌آید اغلب در همین حیطه ارزیابی مقاومت لرزه‌ای ساختمان‌های مذکور و مقایسه آنها با همدیگر است.
این پژوهشگر حوزه زلزله و عضو کارگروه مخاطرات لرزه‌ای مدیریت بحران تهران تاکید می‌کند:
سازه‌های بتنی یا فولادی به‌عنوان یک سیستم مهندسی یکپارچه، طوری طراحی می‌شوند که الزامات کدهای ساختمانی حاکم را پاس کنند.
به‌عنوان مثال ساختمان ۵ طبقه بتنی که در زون با خطر بسیار بالای زلزله در ایران طراحی
و ساخته می‌شود، در مراحل طراحی باید بتواند در برابر زلزله طرح
و بارهای محاسباتی آن مقاومت کند و جابه‌جایی در حد انتظار را داشته باشد
که نهایتا در مقابل ماکزیمم مقدار شتاب مورد انتظار در سایت از یک زلزله محتمل در دوره بازگشت معین، فروریزش نکند.

بر اساس همین طراحی‌ها که پایداری سیستم ساختمانی بتنی را تضمین می‌کند،
ابعاد تیرها، ستون‌ها، تعداد و فواصل آنها، ‌تعداد میلگرد‌ها و… برآورد و تعیین می‌شود و مراحل اجرایی ساخت آغاز میگردد.
حال اگر به‌جای ساختمان بتنی، در همان زون با خطر زلزله بسیار بالا،
‌ساختمان مشابه ۵ طبقه دیگر ولی با اسکلت فولادی طراحی شود
هم باید الزامات آیین‌نامه‌های طراحی و مقررات ساخت ساختمان‌ها را ارضا کند
و بتواند در مقابل زلزله محتمل در یک دوره بازگشت معین
و ماکزیمم شتاب ناشی از آن(که دقیقا برابر شتاب وارده بر ساختمان بتنی است)
پایداری خود را حفظ و فروریزش نکند
تا سلامتی جانی ساکنان تضمین شده باشد.

بر این اساس از نظر مقاومت در برابر زلزله، چه ساختمان بتنی باشد و چه فولادی،
انتظار داریم ساختمان در برابر زلزله مبنا یا زلزله طرح و شتاب و طیف‌های ناشی از آن پایداری خود را حفظ و سلامتی ساکنان را تضمین کند
و از این منظر تفاوتی بین ساختمان‌های بتنی و فولادی وجود ندارد.

بیت اللهی افزود:
در مسائل مهندسی علاوه بر موضوع مهم مقاومت در برابر زلزله که اشاره شد
هر دو الزاما باید عملکرد یکسانی داشته باشند،
موارد دیگری است که این دو نوع اسکلت را از هم متمایز می‌سازد و به‌دلایل مدیریتی، اقتصادی، اقلیمی و… یکی از این دو، برای اسکلت سازه و ساختمان مورد نظر انتخاب می‌شوند.

به‌طور کلی مزیت‌های عمده ساختمان‌های با اسکلت بتنی عبارتند از:

  • مقاومت بالا در برابر آتش
  • هزینه کمتر نگهداری
  • هزینه کمتر اجرا
  • حساسیت کمتر در اجرا
  • دوام
  • شکل‌پذیری بیشتر

مزایای عمده ساختمان‌های با اسکلت فولادی شامل‌:

  • وزن کمتر سازه
  • تحمل نیروی کششی بیشتر
  • نزدیکی محاسبات با واقعیت
  • سرعت در اجرا
  • امکان کار در شرایط جوی مختلف
  • امکان تقویت پس از اجرا
  • مساحت اشغال شده کمتر و مزیت معماری داخلی بیشتر
  • هدر رفت کمتر مصالح
  • ارزش آتی بیشتر،
  • عدم نیاز به سقف کاذب

ولیکن این مزیت‌های نسبی، در مورد رفتار ساختمان در برابر زلزله دخیل نبوده
و این دو نوع اسکلت اگر هر دو بر اساس ضوابط و مقررات طراحی و اجرا شوند
دقیقا عین هم رفتار خواهند کرد.

about

مطالب مفید سفر

سال ها تجربه ما در خصوص املاک و ارائه خدمات در خور موجب شده بتوانیم با حمایت مشتریانمان بگوییم که در زمینه املاک تخصص داریم. شما میتوانید با دریافت بهترین مشاوره ها چه قیمتی و حقوقی و...از ما انتخاب بهتری داشته باشید. ما پیشنهادهای خوبی برای شما داریم.

ضرر ندارد ما پیشنهادهای خوبی برای شما داریم.

تلفن ویژه

021 22 41 10 66

×